Billi Uaylder

Doğum tarixi

22 iyun 1906 · Xərçəng

Ölüm tarixi

27 mart 2002 (95 yaş)

Doğum yeri

Polşa

Billi Uaylder — yeddi "Oskar" mükafatı laureatı olan amerikalı kinorejissor və ssenaristdir. O, 22 iyun 1906-cı ildə Avstriya-Macarıstanın Suxa-Beskidzka bölgəsində anadan olmuş, Vyana Universitetində təhsil almışdır. 1920-ci illərdə Berlində jurnalist kimi fəaliyyət göstərərək səssiz filmlərə ssenarilər yazmış, nasistlərin hakimiyyətə gəlməsindən sonra Fransaya, oradan isə ABŞ-a mühacirət etmişdir. Rejissorun anası, ögey atası və nənəsi Auşvits həbs düşərgəsində həlak olmuşdur. Billi Uaylder yaradıcılığında ilk böyük uğurunu 1939-cu ildə çəkilən "Ninochka" filminin ssenarisi ilə qazanmışdır. 1944-cü ildə yazıçı Reymond Çandler ilə birlikdə "Double Indemnity" nuar filmini çəkərək diqqət mərkəzinə düşmüşdür. Rejissorun bioqrafiyası kinoda spirtli içki asılılığı və ictimai problemlər kimi mürəkkəb mövzuları cəsarətlə işıqlandırması ilə seçilir. Onun böyük uğur qazanan filmləri sırasında "The Lost Weekend" (1945), "Sunset Boulevard" (1950), "Ace in the Hole" (1951) və "Witness for the Prosecution" (1957) yer alır. Karyerasının növbəti mərhələsində rejissor əsasən komediya janrına yönəlmiş, ssenarist İ. A. L. Daymond ilə əməkdaşlıq edərək Cek Lemmon, Odri Hepbern və Merilin Monro kimi ulduzlarla çalışmışdır. Bu dövrün məşhur işləri arasında "Love in the Afternoon" (1957), kino tarixinin ən yaxşı komediyalarından sayılan "Some Like It Hot" (1959), bir neçə "Oskar" qazanmış "The Apartment" (1960) və "One, Two, Three" (1961) filmləri xüsusi yer tutur. Billi Uaylder 27 mart 2002-ci ildə Beverli-Hilzdə vəfat etmişdir.